🌉 Waarom alles tegelijk verandert: De psychologie achter grote verschuivingen 🌉

Professioneel, privé, financieel: soms verandert alles tegelijk. Het overkwam mij het afgelopen jaar en ik zie het dagelijks in mijn praktijk. Is het toeval of een logisch gevolg van persoonlijke groei? In deze blog ontdek je waarom grote verschuivingen elkaar vaak opzoeken en hoe daar, ondanks de onrust, een hoopvolle logica in schuilt.

Soms voelt het leven als een reeks voorspelbare dagen. Alles lijkt onder controle, tot er plots iets verschuift. Een relatie begint te wankelen, je werk voelt leeg, of je lichaam geeft signalen die je niet langer kunt negeren. Wat het extra verwarrend maakt: het gebeurt zelden één voor één. Het gebeurt vaak allemaal tegelijk.

In mijn praktijk merk ik dat grote verschuivingen vaak heel klein beginnen. Het is meestal geen luidruchtig drama, maar iets dat er langzaam insluipt. Een vlaag van vermoeidheid die maar niet overgaat, of een vraag die plots in je hoofd blijft hangen en niet meer weg wil: “Is dit het nu?”

Bewustzijn werkt als een lamp in een donkere kamer. Zolang het licht uit is, zie je alleen de vormen die je al kende; alles voelt vertrouwd. Maar zodra de schakelaar omgaat, zie je alles. Je ziet de scheuren in de muur, het stof op de kasten en de keuzes die je eigenlijk al jaren hebt genegeerd.

Het gevolg? Zodra je echt eerlijk durft te worden over één aspect van je leven, kun je de "onwaarheid" op andere vlakken simpelweg niet meer verdragen. Je kunt niet meer selectief kijken: het licht staat aan in de hele kamer en alles wordt zichtbaar.

Waarom je systeem rust zoekt bij grote verschuivingen

Als mens ben je geen verzameling losse puzzelstukjes. Je werk, je relatie, je gezondheid en je zelfbeeld hangen allemaal met elkaar samen. Dit noemen we een holistisch systeem. Als er op één plek iets verschuift, trilt de rest automatisch mee. Wanneer je bijvoorbeeld besluit om op je werk eindelijk je grenzen aan te geven, heeft dat direct impact op je energieniveau thuis, je zelfvertrouwen in sociale kringen en zelfs je fysieke gesteldheid.

Eigenlijk wil je innerlijke systeem maar één ding: dat de binnenkant klopt met de buitenkant. We noemen dat congruentie. Als de kloof tussen wie je bent en hoe je leeft te groot wordt, ontstaat er frictie. Je systeem begint signalen te geven om die balans te herstellen. Eerst zacht, zoals een kort lontje, een onverklaarbare onrust of een gevoel van leegte. Als je die signalen negeert, worden ze luider, vaak via fysieke klachten of emotionele uitputting.

Die grote verschuivingen die je ervaart, zijn dan ook geen straf van het universum. Het is een noodzakelijke correctie. Je systeem is simpelweg de boel aan het rechtzetten zodat je weer op je eigen, authentieke spoor terechtkomt.

De psychologie van transities: De drie fases waar je doorheen moet

Om de chaos te begrijpen wanneer alles tegelijk verandert, helpt het model van William Bridges. Hij maakt een cruciaal onderscheid tussen de verandering (de externe gebeurtenis, zoals een ontslag of verhuizing) en de transitie (het interne, psychologische proces). Volgens Bridges verloopt elke transitie in drie onvermijdelijke stappen:

1. Het Afscheid (Ending)

Elke nieuwe fase begint ironisch genoeg met een einde. Voordat je aan iets nieuws kunt beginnen, moet je het oude loslaten. Dit is vaak de pijnlijkste fase. Je neemt niet alleen afscheid van een situatie, maar ook van een stukje identiteit. Je bent plots niet meer "die succesvolle manager", "de partner van" of "degene die altijd alles op orde heeft". Dit loslaten gaat gepaard met rouw, ook als de verandering gewenst is.

2. De Neutrale Zone (The Neutral Zone)

Dit is het lastigste stuk: het psychologische 'niemandsland'. Het oude is weg, maar het nieuwe is er nog niet. Je zweeft ergens tussenin. Het voelt onveilig, verwarrend en chaotisch. Veel mensen proberen deze fase over te slaan door direct in een nieuwe job of relatie te duiken, maar dat is een gemiste kans. In de Neutrale Zone gebeurt namelijk de echte groei. Hier worden de fundamenten van je nieuwe zelf gelegd, ver weg van de druk van "moeten".

3. Het Nieuwe Begin (The New Beginning)

Dit is de fase waarin de mist eindelijk optrekt. Je merkt dat je weer energie krijgt en dat je leven zich begint te vormen naar wie je nu bent. Je maakt keuzes die lichter voelen en die beter passen bij je huidige waarden.

De angst om jezelf kwijt te raken

De reden dat we zo hard vechten tegen deze gelijktijdige grote verschuivingen, is de diepgewortelde angst om onszelf te verliezen. We identificeren ons zo sterk met onze rollen en routines dat we denken dat we niets zijn zonder hen. "Als ik die job niet meer heb en mijn relatie stopt, wie ben ik dan nog?"

Wanneer die rollen tegelijk wegvallen, voelt dat als een identiteitscrisis. Maar besef dat je niet verliest wie je bént; je verliest alleen wie je niet meer bent. Je bent de "overtollige ballast" aan het overboord gooien. Je maakt ruimte voor een versie van jezelf die sterker, eerlijker en krachtiger is. Het is geen verlies, het is een bevrijding van patronen die je ontgroeid bent.

Wat doe je als de storm raast? Strategieën voor rust.

Als alles tegelijk verandert, is je instinctieve reactie vaak om in de overlevingsstand te schieten. Je wilt de controle terugkrijgen door alles tegelijk te "fixen". Doe dat niet. Dat is de kortste weg naar een burn-out. Probeer liever deze benaderingen:

Kijk naar je energie, niet naar je to-do lijst: Een transitie vreet energie op de achtergrond, vergelijkbaar met een zware app die op je telefoon draait terwijl je hem niet gebruikt. Je bent mentaal en emotioneel keihard aan het werk om alle nieuwe indrukken een plek te geven. Wees mild voor jezelf. Je hoeft nu niet de meest productieve versie van jezelf te zijn. Soms is "voldoende slapen en gezond eten" de belangrijkste taak van de week.

Leer de onzekerheid te verdragen: Wij mensen haten het "niet-weten". We willen garanties en een stappenplan. Maar bij grote verschuivingen komen de beste inzichten vaak pas als je stopt met forceren. Durf even in de mist te staan. Vertrouw erop dat je kompas je de weg zal wijzen, ook al zie je de bestemming nog niet.

Zoek kleine ankers: Als je hele fundering wankelt, heb je behoefte aan kleine eilandjes van voorspelbaarheid. Houd vast aan eenvoudige rituelen die niets te maken hebben met je problemen. Een vaste ochtendwandeling, je vertrouwde kop koffie, of een moment van meditatie. Deze ankers herinneren je zenuwstelsel eraan dat niet alles chaos is en dat er nog steeds veilige grond bestaat.

De diepere logica: Waarom nu?

Je vraagt je misschien af: "Waarom moet dit allemaal nu?" Vaak is het antwoord simpel: omdat je er nu klaar voor bent. Je bent gegroeid, je bewustzijn is verruimd, en de oude jas die je droeg, is simpelweg te krap geworden. De grote verschuivingen in je leven zijn een teken dat je de drempel van je oude zelf bent overgestapt.

Het universum (of je onderbewustzijn) wacht vaak tot een kritiek punt bereikt is voordat de dominostenen vallen. Het is een efficiënt proces: in plaats van jarenlang aanmodderen, wordt de boel in één keer grondig gerenoveerd. Dat is pijnlijk op de korte termijn, maar helend op de lange termijn.

Oefening: Breng rust in de chaos

Pak pen en papier. Het fysieke proces van schrijven haalt de druk van je zenuwstelsel en brengt structuur in de mentale ruis.

1. Wat is er nu echt in beweging? Maak een lijst van alle veranderingen (werk, privé, gezondheid, mindset). Benoem ze zonder drama, gewoon als feiten.

2. Welke behoefte schreeuwt om aandacht? Kijk naar je lijstje. Wat probeert je systeem je te vertellen? Heb je behoefte aan meer rust? Meer eerlijkheid naar jezelf toe? Meer autonomie?

3. Wat heb je al langere tijd getolereerd? Wees eerlijk: welke van deze verschuivingen zag je eigenlijk al van ver aankomen? Wat paste al maanden (of jaren) niet meer bij je?

4. De blik vooruit (Future Pace): Stel je voor dat het een jaar later is. De storm is gaan liggen. Je zit op een plek waar je je goed voelt. Waar ben je achteraf gezien het meest dankbaar voor dat je het hebt losgelaten? Welke nieuwe karaktereigenschap heb je door deze chaos ontwikkeld?

   
   

Je bent aan het herbouwen

Zit jij momenteel midden in zo’n fase waarin alles tegelijk verandert? Onthoud dat je niet faalt. Je bent niet "kapot" en je doet niets verkeerd. Je bent simpelweg aan het herschikken.

Het leven stort niet in; het wordt herbouwd volgens een nieuw plan dat veel beter past bij de persoon die je vandaag bent. De onrust die je voelt, is niet het einde, maar de groeipijn van je nieuwe begin. De logica achter de chaos is dat je ruimte maakt voor een leven dat écht van jou is.

Herken je dit gevoel van 'alles tegelijk'? Zit je momenteel midden in de storm en heb je behoefte aan een objectief luisterend oor om de signalen te helpen vertalen?

Neem dan contact op voor een gratis coach call. Dan kijken we samen hoe we weer rust en helderheid in jouw verhaal kunnen brengen.