👎🏻 The courage to be disliked: hoe je stopt met pleasen en jezelf leert zijn 👎🏻

We willen erbij horen en geliefd zijn, maar dat maakt ons vaak afhankelijk van de blik van de ander. The courage to be disliked van Alfred Adler laat zien dat echte vrijheid begint met het scheiden van taken, het doorbreken van oude patronen en de moed om gewoon jezelf te zijn. Adler nodigt uit om mild om te gaan met je inferioriteitsgevoel, te leven vanuit waarden en bij te dragen in gelijkwaardigheid. Vrijheid is geen toekomst, maar een keuze in het nu.

We willen geliefd zijn, erbij horen, bevestiging krijgen en het gevoel hebben dat we “goed bezig” zijn. En precies daar wringt het vaak. Want als de blik van de ander jouw kompas is, raak je los van jezelf.

The courage to be disliked is een dialoog tussen een filosoof en een jonge zoeker. Het boek is zacht én radicaal: je bent vrij, hier en nu. Niet wanneer je verleden anders was, niet wanneer anderen veranderen, maar nu, door anders te kijken en anders te kiezen. Voor mij was het lezen van dit boek confronterend en bevrijdend tegelijk.

De kern van Adler: niet “waarom?”, maar “Hoe ga je er mee om?”

Alfred Adler (collega van Freud en Jung) verlegt de focus van oorzaken naar doelen. Niet waarom heb je deze last (oorzaak-denken), maar waartoe gebruik je dit patroon nu (doel-denken). Hieronder vind je de inzichten die we dieper gaan onderzoeken, zodat je ze kan vertalen naar je eigen leven.

• Teleologie (doelgerichtheid): Gedrag dient (vaak onbewust) een doel: bescherming, controle, aandacht, vermijden van afwijzing.

• Inferioriteitsgevoel vs. superioriteitsstreven: Je voelt je “minder” en compenseert door te pleasen, te presteren of je terug te trekken.

• Gemeenschapsgevoel (Gemeinschaftsgefühl): Gezonde eigenwaarde ontstaat in bijdrage. Niet door boven anderen te staan, maar naast hen.

• Horizontale relaties: Weg van hiërarchie (“ik boven/onder jou”), naar gelijkwaardigheid.

• Scheiding van taken: Wat is van mij? Wat is van jou? Vrijheid = mijn taak doen, jouw taak laten.

• De moed om gewoon te zijn: Niet speciaal hóeven zijn. Gewoon mens zijn (genoeg) is een radicale keuze.

  
  

Misverstanden die het boek opruimt

We denken vaak: “Mijn verleden bepaalt mij.” Adler zegt niet dat het verleden geen invloed heeft. Natuurlijk laat het sporen na, het verklaart veel van onze patronen. Maar verklaren is iets anders dan besturen. Je bent niet gedoemd om te blijven herhalen wat ooit gebeurde. Je kunt je “doel van nu” herschrijven en bewust kiezen waar je heen wil, los van oude scripts.

Een ander hardnekkig misverstand is: “Vriendelijk zijn = geliefd zijn.” Vaak is dat geen echte vriendelijkheid, maar een overlevingsstrategie: aardig doen om conflict te vermijden en afwijzing te ontlopen. Het lijkt veilig, maar je betaalt een prijs: je verliest jezelf. Echte nabijheid vraagt niet alleen zachtheid, maar ook grenzen. Liefdevol én begrensd zijn voelt misschien spannend, maar het is eerlijker, zowel voor jou als voor de ander.

En dan is er nog de overtuiging: “Succes betekent boven iemand staan.” Maar dat idee vergiftigt relaties en voedt eindeloze vergelijking. Echte waardigheid ligt niet in hiërarchie, maar in gelijkwaardigheid. In bijdragen, samenwerken, betekenis scheppen. Wanneer je stopt met jezelf te meten aan anderen, ontdek je dat je veel vrijer wordt en dat succes zich niet laat vangen in titels, maar in hoe jij aanwezig bent in het leven.

De drie “taken van het leven” en hoe jij ze kan dragen

In relaties laten we ons vaak leiden door de hunkering naar goedkeuring. We willen aardig gevonden worden, lezen tussen de regels om afwijzing te vermijden, en vergeten intussen onze eigen noden. Maar echte verbinding ontstaat pas wanneer je jezelf toestaat gelijkwaardig te zijn. Wanneer je durft te zeggen: “Dit heb ik nodig. Wat heb jij nodig?”

Ook in werk en bijdrage raken we soms verstrikt. We streven naar status, controle of perfectie, alsof erkenning ons meer waard maakt. Maar echte voldoening ontstaat niet uit competitie, wel uit betekenis. Wanneer je je afvraagt: “Wat voeg ik toe? Hoe wil ik me vandaag tonen?” verschuift werk van een last naar een bron van zingeving.

En in liefde balanceren velen tussen twee uitersten: samensmelten tot je jezelf verliest, of vermijden uit angst om gekwetst te worden. Maar intimiteit krijgt pas diepte als je nabij kunt zijn én tegelijk je autonomie bewaart. Het moment dat je kan zeggen: “Ik kies jou, vanuit mezelf,” wordt liefde geen afhankelijkheid, maar een vrije keuze.

Scheiding van taken: het meest bevrijdende instrument

Een van de krachtigste inzichten bij Adler is de scheiding van taken. Het vraagt dat je helder onderscheid maakt: wat is van mij, en wat is van jou?

Mijn taak is mijn intentie, mijn gedrag, mijn grenzen en mijn bijdrage. Wat níet mijn taak is: hoe jij mij vindt, of jij mijn grenzen leuk vindt, of jij kiest om mee te bewegen. Die verantwoordelijkheid ligt bij jou.

Een snelle check helpt om dit scherp te zien. Vraag jezelf: “Wie draagt de consequentie van deze keuze?” Als de ander die consequentie draagt, dan is het zijn of haar taak. Of vraag: “Ben ik dit aan het doen om aardig gevonden te worden?” Als dat zo is, dan ben je in het terrein van de ander beland.

Grenzen stellen hoeft geen strijd te zijn, maar kan eenvoudig en respectvol met drie stappen:

1. Waarnemen: “Ik merk dat…”

2. Behoefte of waarde benoemen: “Voor mij is belangrijk dat…”

3. Keuze of grens trekken: “Daarom kies ik voor… (en niet voor…).”

Zo wordt je grens geen muur, maar een deur: duidelijk, stevig en toch open.

Inferioriteitsgevoel: de verborgen motor achter pleasen en perfectionisme

Veel mensen dragen een oud patroon met zich mee: “Als ik perfect, presterend of altijd gezellig ben, word ik aanvaard.” Het lijkt een veilige strategie, maar de prijs is hoog: chronische spanning, uitstelgedrag uit angst om te falen, en relaties waarin je échte zelf niet zichtbaar is.

Adler nodigt uit om dit om te keren. Een gevoel van minderwaardigheid is niet per se verkeerd; het hoort bij mens-zijn. Het kan zelfs brandstof zijn voor groei. Het wordt pas schadelijk als het verandert in schaamte. De sleutel is mildheid: in plaats van jezelf te veroordelen, kun je vragen: “Waar wil ik oefenen?”

👉 Wil je leren hoe je loskomt van pleasen en perfectionisme, en steviger in je eigen waarde kan staan? Lees hier hoe Klarvida je helpt je zelfvertrouwen op te bouwen – in Waregem of online.

Klarvida-oefening: Neem pen en papier. Schrijf: “Waar voel ik me kleiner dan ik wil zijn?” Kies daarna één klein gedrag dat je vandaag oefent, bijvoorbeeld één vraag stellen in een meeting. Zo maak je ruimte voor groei, stap voor stap, zonder jezelf te verliezen.

Gemeenschapsgevoel: jezelf vinden via bijdrage

Volgens Adler ligt echte eigenwaarde niet in applaus of bewondering, maar in bijdrage. Je voelt je waardevol wanneer je van betekenis kan zijn. Niet door boven iemand te staan, maar door ernaast te staan. Het mooie is dat dit niet groots of spectaculair hoeft te zijn. Kleine micro-acties, elke dag opnieuw, maken al een verschil.

Dat kan zo eenvoudig zijn als één oprechte waardering geven, zonder het te verzwakken met een “maar”. Of één daad van hulp doen die niemand ziet en waar je geen erkenning voor krijgt. Of één moment nemen waarop je jezelf niet vergelijkt met anderen, maar gewoon aanwezig bent in wie jij bent.

Het zijn zulke kleine bewegingen die samen een nieuwe houding vormen: minder bezig met hoe je gezien wordt, meer met wat je toevoegt. Dáár groeit eigenwaarde uit: stil, echt en duurzaam.

De moed om “gewoon” te zijn

We leven in een wereld die bijzonderheid verheerlijkt. We rennen achter succes, perfectie of uniek-zijn aan, alsof dat de sleutel is tot eigenwaarde. Maar vaak is dat slechts vermomde angst: de vrees dat we zonder die glans niet genoeg zijn.

De echte moed ligt niet in spectaculair zijn, maar in gewoon zijn. In jezelf tonen zonder decor, mét je twijfels, talenten en grenzen. Dat voelt misschien eerst als verlies van status, maar in werkelijkheid is het pure winst. Want wie zichzelf durft te laten zien zoals hij is, ervaart een vrijheid die geen applaus nodig heeft.

"Be yourself; everyone else is already taken"- Oscar Wild

Conflict zonder drama: horizontaal communiceren

Conflicten worden vaak verticaal gevoerd: iemand “wint” en iemand “verliest”. Maar echte verbinding ontstaat pas wanneer je horizontaal leert communiceren: van mens tot mens, gelijkwaardig en volwassen.

Dat betekent dat je stopt met verwijten als “jij doet altijd…” en in plaats daarvan spreekt vanuit jezelf: “Ik merk dat dit gebeurt, en dat roept dit gevoel bij mij op.” Je benoemt wat voor jou belangrijk is: “Voor mij is belangrijk dat…” en je doet een helder verzoek: “Ik wil graag A, kan jij B?”

Komt er geen beweging, dan volgt geen straf, maar een consequentie die jijzelf draagt: “Als dat niet lukt, kies ik voor C.” Zo wordt een conflict geen strijd om macht, maar een gesprek over noden en keuzes, met respect voor beide partijen.

Woede en schaamte: functionele signalen, geen stuurmannen

Emoties zijn geen vijanden, maar signalen. Zo wijst woede vaak op een overschreden grens of een gevoel van machteloosheid. In plaats van te ontploffen of te onderdrukken, kun je die woede omzetten in iets constructiefs: een duidelijke grens en een concreet verzoek.

Schaamte daarentegen komt meestal voort uit de vrees buitengesloten te worden. Het natuurlijke antwoord is niet jezelf kleiner maken, maar jezelf mild bevestigen en opnieuw verbinding zoeken met anderen.

Vanuit NLP helpt een eenvoudige herframe: “Mijn emotie is informatie, geen definitie van mijn waarde.” Je gevoelens vertellen wat belangrijk is, maar ze zeggen niets over jouw essentie.

Vrijheid is verantwoordelijkheid (en omgekeerd)

Vrij zijn om jezelf te zijn klinkt aantrekkelijk, maar echte vrijheid komt altijd samen met verantwoordelijkheid. Het betekent dat je de consequenties van je keuzes zelf draagt, in plaats van ze bij een ander neer te leggen onder het mom van “autonomie”. Vrijheid vraagt volwassen eigenaarschap.

Een eenvoudige check helpt je daarbij. Stel jezelf drie vragen:

1. Waarde: “Komt deze keuze overeen met wat ik belangrijk vind?”

2. Gevolg: Kan en wil ik de consequentie dragen van deze keuze?

3. Communicatie: Hoe kan ik dit eerlijk en zacht zeggen?

   
   

Zo wordt vrijheid geen excuus om weg te lopen, maar een bewuste manier van leven die rust en respect brengt, voor jezelf én voor de ander.

valkuilen (en betere opties)

Wanneer we oude patronen doorbreken, schieten we soms van het ene uiterste in het andere. Zo kan iemand die jarenlang pleaste ineens fel “NEE!” zeggen. Het lijkt krachtig, maar vaak voelt het voor jezelf en de ander hard en polariserend. Beter is een rustige, consequente houding: “Nee, dankjewel. Ik kies vandaag voor X.”

Ook grenzen stellen kan een valkuil hebben. Sommige mensen gebruiken ze als straf: boos terugtrekken of contact verbreken. Grenzen zijn echter geen muur, maar een kader. Het verschil zit in de toon: duidelijke consequenties, zonder drama.

Een ander risico is het verleden ontkennen. “Dat doet er niet toe,” zeggen we dan stoer. Maar het verleden ís er. Het mag verklaren, alleen hoeft het ons niet langer te besturen. De kracht zit in erkennen én kiezen: “Het verklaart, maar het bepaalt mij niet meer.”

Tot slot vergeten we soms het gemeenschapsgevoel. In onze zoektocht naar vrijheid of autonomie vallen we in de valkuil van “Ik doe het alleen.” Terwijl juist verbinding, bijdragen en ontvangen maken dat eigenwaarde duurzaam groeit. Niemand hoeft alleen te dragen; we helen sneller in gemeenschap.

Concrete scenario’s

Op het werk zeggen we vaak automatisch ja, vanuit de oude logica: “Als ik alles aanneem, dan waarderen ze me.” Maar echte waardering komt niet voort uit overbelasting, wel uit helderheid. De nieuwe logica luidt: “Waardering volgt uit heldere waarde.” Dat klinkt bijvoorbeeld zo: “Ik kan dit oppakken als X verschuift,” of “Voor kwaliteit heb ik Y tijd nodig.”

In vriendschappen nemen sommigen ongemerkt de rol van lastdrager op zich. Je luistert, je draagt en je staat klaar, maar intussen overschrijd je je eigen grens. Hier helpt een zachte maar duidelijke zin: “Ik luister graag, en ik voel mijn grens. Laten we morgen verder praten, of iemand extra betrekken.” Zo blijf je nabij zonder jezelf te verliezen.

In relaties vermijden velen conflict, uit angst voor spanning of verlies. Maar echte verbinding vraagt om helderheid. Je kan dat benoemen met woorden als: “Ik wil dit bespreken, ik voel spanning. Mijn behoefte is verbinding én duidelijkheid. Lukt het je om 20 minuten te zitten?” Op die manier wordt een lastig gesprek niet een gevecht, maar een uitnodiging tot samen groeien.

Vragen die vaak opduiken

Veel mensen worstelen met de vraag: “Is dit niet egoïstisch?” Maar grenzen zijn geen egoïsme, ze zijn een voorwaarde voor liefdevolle nabijheid. Egoïsme betekent: jij wint en de ander verliest. Grenzen betekenen: wij beiden zijn volwassen en verantwoordelijk.

Een andere angst klinkt vaak: “Wat als ze me minder leuk vinden?” En ja, dat kan gebeuren. Maar precies daar begint vrijheid. Want relaties die blijven, zijn relaties die jouw echte werkelijkheid dragen.

En dan is er nog de vraag: “Wat met trauma?” Adler legt de nadruk op doelen en keuzes in het nu, maar traumawetenschap toont dat het verleden diepe sporen kan nalaten. Bij Klarvida combineer ik beide inzichten: erkenning van wat geweest is, én de vrijheid om vandaag nieuwe keuzes te maken. Soms vraagt dat eerst lichaamsgericht werk om veiligheid te herstellen, vóórdat diepe gespreksoefeningen mogelijk zijn.

Klarvida oefenmoment: jouw waarden en keuzes

Het vraagt moed om oude patronen los te laten en nieuwe stappen te zetten. Maar je hoeft het niet alleen te doen. Samen kunnen we onderzoeken wat jou tegenhoudt en welke waarden jou richting geven. Zodat vrijheid niet langer een idee blijft, maar een ervaring in je dagelijks leven. Misschien ontdek je deze week dat vrijheid geen verre bestemming is, maar een dagelijkse oefening.

Pak er even pen en papier bij. Deze oefening is geen test, maar een uitnodiging om stil te staan bij wat jij écht belangrijk vindt. Kleine notities kunnen grote veranderingen in gang zetten.

1. Mijn top-3 waarden (Schrijf drie waarden op die je als kompas wil gebruiken in je dagelijks leven.)

• ………………………………………

• ………………………………………

• ………………………………………

  
  

2. Ik laat los (Kies wat je deze week meer mag loslaten. Omcirkel of noteer zelf iets.)

• Goedkeuring

• Controle

• Perfectie

• ………………………………………

  
  

3. Drie zinnen die ik oefen deze week (Formuleer drie korte zinnen die passen bij jouw waarden en grenzen.)

1. ………………………………………

2. ………………………………………

3. ………………………………………

   
   

4. Eén bijdrage-actie per dag (Kleine acties die anderen helpen én jou voeden. Denk aan een compliment, hulp bieden of tijd maken.)

• Dag 1: ………………………………………

• Dag 2: ………………………………………

• Dag 3: ………………………………………

• …

  
  

Reflectie: Sta aan het einde van de week even stil bij dit experiment. Wat heb ik geleerd over mezelf? Waar voelde ik vrijheid? Wat wil ik meenemen naar de volgende week?

👉 Bij Klarvida start alles vanuit jouw waarden, jouw energie en jouw verhaal. Lees hier hoe coaching op maat werkt afgestemd op wie jij vandaag bent.

---

Klarvida: stop met pleasen en train moed in kleine, echte stappen

Bij Klarvida leer je stap voor stap stoppen met pleasen en trouw te blijven aan jezelf. We oefenen waardengedrag, grenzen en gemeenschapsgevoel met NLP, mindfulness en zachte begeleiding. Geen toneel, geen trucjes, maar moed, echtheid en keuzes die écht bij jou passen.

📩 Boek je gratis kennismakingsgesprek zonder wachtlijst. Samen kijken we hoe jij kan stoppen met pleasen en stap voor stap meer moed, rust en echtheid kan opbouwen.